Stoppen met de speen
Onze ervaring met stoppen met de speen: Met het dag speen pakket
Als kinderslaapcoach weet ik natuurlijk alles over slaap. En als moeder weet ik inmiddels ook: zodra het om je eigen kind gaat, voelt het toch nét even anders. 😉
Toen we thuis besloten dat het tijd was om afscheid te nemen van de speen, wist ik precies hoe ik dit wilde aanpakken. Ik had tenslotte zelf het Dag Speen Pakket ontwikkeld vanuit mijn ervaring met kinderen en ouders die hiermee aan de slag willen.
Maar ja… dan moet je het ineens met je eigen kind gaan doen.
En eerlijk? Ik was best benieuwd hoe dat zou gaan.
Eerst rustig wennen aan de Machouyou
We zijn niet van de ene op de andere dag gestopt.
In de periode daarvoor hebben we de Machouyou af en toe aangeboden. Ze deed hem soms even in en vond hem eigenlijk vooral heel interessant en cool. Dat vond ik fijn om te zien.
Er was dus geen enorme strijd of weerstand tegen het hulpmiddel zelf. Ze vond het gewoon bijzonder en moest er een beetje aan wennen.
Maar de echte test kwam natuurlijk op de dag dat de speen daadwerkelijk weg zou gaan.

De dag van afscheid
We hadden het thuis al een tijdje over de baby Pietjes in Spanje.
De speentjes zouden naar de baby's gaan die ze nodig hadden. Daardoor werd het voor haar een echt moment: niet zomaar “mama pakt je speen af”, maar ik ga mijn speentje weggeven.
En eigenlijk ging dat verrassend goed.
Ze deed haar speentje zonder problemen in het doosje. We maakten er samen een moment van en stuurden hem op naar de baby Pietjes.
Klaar.
Speen weg.
Ik dacht: nou, dit gaat lekker.
Tot de middagdut. 😂
De eerste hobbel: de middagdut
Tijdens haar middagdut wilde ze de Machouyou niet in.
En weet je? Dat vond ik eigenlijk helemaal prima.
Ik wilde er geen strijd van maken. Bovendien dacht ik: misschien is het juist helemaal niet erg als deze dut mislukt. Ze bouwt daardoor wat extra slaapdruk op en hopelijk helpt dat vanavond.
Dus geen gedoe. Geen druk.
Gewoon accepteren dat het even niet lukte.
En toen kwam de avond.
Oeps… dit is dus het moeilijke gedeelte
Waar de dag eigenlijk heel soepel was verlopen, merkte ik bij bedtijd ineens dat het afscheid toch wat harder binnenkwam. Zodra ze in bed lag, begon ze van alles weer uit haar bed te gooien. Eerst de Machouyou, daarna haar lievelingsknuffel en uiteindelijk was het toch vooral duidelijk waar ze écht behoefte aan had: haar speentje. Ze was boos en verdrietig en eigenlijk snapte ik dat ook heel goed. Overdag kun je het nog allemaal leuk maken met de baby Pietjes en vertellen dat je speen naar een baby gaat, maar zodra je moe in bed ligt en je vertrouwde speen er niet meer is, voelt het ineens toch heel anders.
Ik heb vooral geprobeerd haar gevoel te erkennen. “Ja, ik snap dat je je speentje mist. Het is ook even wennen. Maar je speentje is nu bij de baby Pietjes in Spanje en die zijn er vast heel blij mee.” De Machouyou bood ik een paar keer aan, maar daar wilde ze op dat moment echt niets van weten. En dat vond ik prima. Ik wilde absoluut niet dat de Machouyou ineens het volgende strijdpunt zou worden. Dus we bleven rustig, knuffelden, praatten erover en ik bood hem af en toe nog eens aan, zonder er druk achter te zetten.
Na ongeveer een uur kwam ze ineens zelf met: “Mama, ik wil hophop en mijn grote speen.” Hophop, haar favoriete knuffel, mocht natuurlijk meteen terug in bed. Haar grote speen helaas niet. Die was inmiddels onderweg naar de baby Pietjes. 😉
En uiteindelijk gebeurde het toch. Na alles wat heen en weer was gegaan, viel ze voor het eerst in slaap met de Machouyou.
Ik was zó trots op haar. Niet alleen omdat ze zonder haar vertrouwde speen in slaap was gevallen, maar vooral omdat ze het moeilijke moment had doorstaan. Ze had verdriet gehad, was boos geweest, had haar speen gemist en toch had ze uiteindelijk een nieuwe manier gevonden om in slaap te vallen. En eerlijk? Dat vond ik misschien nog wel mooier dan wanneer het vanaf het begin probleemloos was gegaan.
De eerste nacht
Ik moet eerlijk zeggen dat ik die eerste nacht zelf best een beetje huiverig was. Zou ze wel goed slapen zonder haar vertrouwde speen? Zou ze midden in de nacht wakker worden en hem alsnog gaan missen? En misschien nog belangrijker: zou ze de Machouyou ook 's nachts accepteren als ze half slapend wakker werd?
Nou, dat laatste werd meteen getest. Midden in de nacht werd ze verdrietig wakker. Ik gaf haar de Machouyou en tot mijn verbazing accepteerde ze hem eigenlijk direct. Ze werd later nog een keer wakker en toen hebben we haar lekker bij ons in bed genomen. Want laten we eerlijk zijn: de eerste nacht zonder speen is gewoon even wennen. Het hoefde van mij ook helemaal niet meteen perfect te gaan. Haar vertrouwde speen was er niet meer en ze had iets nieuws gekregen om aan te wennen. Dat was op zichzelf al een hele verandering.

En toen kwam dag twee…
Alsof ze nooit een normale speen had gehad. 😂
De Machouyou was ineens haar nieuwe “speen”. Ze pakte hem, ging ermee slapen en eigenlijk verliep de dag en het slapen weer precies zoals we gewend waren. Dat vond ik misschien nog wel het meest bijzondere van het hele proces. De overgang had uiteindelijk één echt moeilijke avond gehad en daarna leek het bijna alsof haar brein had besloten: oké, dit is blijkbaar hoe we het vanaf nu doen.
En precies dát had ik vooraf gehoopt toen ik het Dag Speen Pakket ontwikkelde: niet dat het afscheid helemaal zonder tranen of moeilijke momenten zou gaan, maar dat er na het afscheid een zachte overgang zou zijn naar iets nieuws.
Bijna drie maanden later
En inmiddels zijn we bijna drie maanden verder. Ze slaapt nog steeds regelmatig met de Machouyou, maar wat we vooral merken, is dat haar behoefte om te zuigen steeds verder is verdwenen. En dat is uiteindelijk precies waar we naartoe wilden.
Wat ik daar zo fijn aan vind, is dat de Machouyou voor haar geen nieuwe “must have” is geworden. Ze kan er heerlijk mee slapen, maar als ze hem niet heeft, is dat inmiddels ook helemaal prima. Ze kan gewoon in slaap vallen zonder iets in haar mond. Voor ons was de Machouyou dus echt een tussenstap: van de speen naar iets anders en uiteindelijk naar helemaal niets.
En daarnaast valt me haar gebit echt op. In de afgelopen maanden zijn haar tandjes ontzettend netjes en recht gaan staan. Natuurlijk is ieder kind en ieder gebit anders, maar het is heel bijzonder om die verandering bij je eigen kind zo duidelijk te zien.
Als ik nu terugkijk, ben ik vooral blij dat we het niet hebben aangepakt als: speen weg en succes ermee. We hebben haar de tijd gegeven om te wennen, ruimte gegeven voor haar verdriet en tegelijkertijd vastgehouden aan het afscheid. En uiteindelijk bleek die overgang voor haar veel makkelijker te zijn dan ik vooraf had verwacht.

Zou ik het opnieuw zo doen?
Zou ik het opnieuw zo doen? Absoluut. Maar ik denk vooral dat onze ervaring laat zien dat stoppen met de speen niet automatisch betekent dat je kind nachtenlang compleet overstuur in bed ligt. Bij ons was er eigenlijk maar één avond waarop het echt even lastig was. Een uur lang zoeken, boos zijn, spullen uit bed gooien en natuurlijk steeds weer vragen om haar speen. En daarna was het eigenlijk klaar.
Niet omdat ze haar speen ineens niet meer miste, maar omdat ze ontdekte dat ze ook op een andere manier kon slapen.
En misschien is dat wel precies waar ik met het Dag Speen Pakket naartoe wilde toen ik het ontwikkelde. Niet simpelweg: “Hier, je speen is weg.” Maar een kind op een fijne en begrijpelijke manier helpen om afscheid te nemen, ruimte geven voor het gemis en tegelijkertijd een tussenstap bieden die de overgang makkelijker maakt.
Want uiteindelijk is het doel natuurlijk niet om de ene zuigbehoefte simpelweg in te ruilen voor een andere. De Machouyou was voor ons juist een tussenstap. Een manier om de zuigbehoefte af te bouwen, totdat ze hem uiteindelijk helemaal niet meer nodig heeft.
En als ik haar nu zie slapen zonder speen, soms zonder Machouyou en uiteindelijk gewoon helemaal zonder iets in haar mond, denk ik vooral:
We hebben het gewoon gedaan. ❤️